DESTANLARIMIZ

 Mehmet Hanifi Arslan & Abdulvahap Sert

 (Mehmet Hanifi Arslan & Abdulvahap Sert'in kaleminden "Dengbêjlik Geleneği" yazı dizisi birinci bölümün son yazısı.)

Kürt sözlü edebiyatında nadide bir yere sahip olan destanların bir kısmının isimlerinden ve içeriklerinden, şu zaman kadar geçen bazı bölümlerde kısaca bahsedildi. Ancak takdir edilmelidir ki tüm destanların içeriklerinden bahsetmek bu çalışmanın amacı ve hacmi açısından mümkün değildir. Bu nedenle bölgemizin en ünlü dengbejleri tarafından söylenen geneli anonim, az bir kısmı da (özellikle berçemlerin) şahsi güfte ve bestelerden oluşan Kürt destanlarının listesini buraya bırakıyoruz.  

Destanların İsim Listesi

1. Memê Alan (Mem û Zîn) / Padişahê Alan

2. Siyabend û Xecê / Zînê / Seyîd Ehmedê Silîvî / Siyare Silîvî

3. Teyar û Xezal / Xezala Şengalê / Xezala Mendal Begê

4. Dewrêşê Evdî (Derwêş û Edûl)

5. Hamê Musakê / Kekê Şarê

6. Ferzê Çolbagê / Enkarî û Ferz

7. Mihemedê Diz û Azîma Xatûn / Dizê Şevê

8. Hemedê Çûk / Hemedê Çûk û Eyşexan

9. Zor Delû Salo Beg / Qela Buşatê

10. Hasanê Alî Beg / Hasan û Tîlî

11. Şerîf Beg û Edûla Omer Beg / Şerîf û Edûl

12. Salo û Kej / Salo’yê Nasir Beg û Keja Falo Beg

13. Fîlîte Quto / Fîlîte Şamê

14. Mamûd Beg û Îsan Beg / Şerê Eşîra Reşî û Îzol

15. Zor Silêman Beg û Mihemed Beg / Qela Bazûtê

16. Xalitê Rizan Begê

17. Qudret Îskender Paşa

18. Bozê Quwet Êşan / Eyşexana Îbe

19. Merga Mezin

20. Fatima Gulşan Begê

21. Mûs Axa Şikakî

22. Melek / Melek û Bakir

23. Osmanê Sebrî / Kek û Delala Hûrê

24. Mihemed Efendî û Senem Xatûn

25. Tahîr û Zar

26. Aşiq Xerîb

27. Delala Sîrûcî

28. Delala Dewrêş / Şîn û Girîya Edûlê

29. Delala Keçika

30. Çiley

31. Bemal / Emo û Bakir / Gundê Qantarê

32. Meyro / Meyra Maho Begê

33. Rindey

34. Fistan Zerê

35. Hanîfe

36. Kinê

37. Zezê

38. Ser Hamîdo / Hamit Fendoğlu (Reîsê Meletiya Xopan)

39. Mamê Ûsê / Mixtarê Çemê Şakarê

40. Dewrêşê Hacî Axa / Reîsê Eşîra Peraş û Tapexanê

41. Turqut Ozal (Reîsê Cumhuriyetê)

42. Kurê Qalî Owîşê / Milla û Al birê / Çemê Dilkîyê

43. Ose Xacûnê / Os û Al / Alik

44. Kurta Sakmanê / Neçîrvan

45. Hemedê Mîr Berazî û Xanîma Apê Hacî

46. Hûtê Erdî Beriyê / Alî Axa’yê Heymanî

47. Ser Acawut (Qaraoğlan)

48. Feqîr Alo / Merga Kesûnê / Eşîra Şikakê

49. Ûsivê Hac Mihemed Beg / Genc Ayzar

50. Recep Tayyip Erdoğan (Davos)

Ayrıca doğu ve güneydoğu daki dengbêjlerin seslendirdiği birçok anonim eser de vardır. Merak edip araştırmak ve öğrenmek isteyenler için literatürde yer alan bu büyük eserlerinde listesini  buraya bırakıyoruz. 

Diğer Destanlar 

1. Xanê Dimdimê

2. Kerr û Kulik

3. Zawikê Metînî

4. Evdalê Zeynikê

5. Metran Îsa

6. Bavê Fexriyê

7. Zembîlfiroş

8. Kurê Batenê Elî

9. Herba Misgof

10. Şerê Xaletê

11. Wextê Evdilhemîd

12. Şerê Xozanê

13.  Şerê Balkanê

14. Şerê Elîkê Bette

15. Şerê Seyidxanê Kerr

16. Şerê Koreyê

17. Şêx Seîd Efendî

18. Bavê Feqîr Yûsiv Ezîzoxlî

19. Erdhejê Licê

20. Erdhejê Wanê